1)    Wat is een vzw?

Een vzw (vereniging zonder winstoogmerk) is een vereniging met een bepaald statuut. Dat wil zeggen dat die vereniging een minimale structuur respecteert die door de wet is vastgelegd. Die garandeert een minimum aan democratie en inspraak van de structuur van die vereniging. Door het vzw-statuut aan te nemen krijg je een rechtspersoonlijkheid. Dat maakt ook bij verzekeringen en rechtspraak een verschil.

In welke gevallen is een vzw-structuur noodzakelijk?

•    Men bezit onroerende goederen (eigen gebouw, grond)

•    Men sluit (huur)contracten, leningen, … af of men wil subsidies krijgen van een hogere overheid.

Maar ook om democratische waarborgen in te bouwen in de jongerenvereniging kan men overwegen een vzw te worden.  

2)    Voor- en nadelen van een vzw

Voordelen

•    Bestuurders moeten zich niet persoonlijk verbinden als ze een contract afsluiten, ze verbinden de vzw die rechtspersoonlijkheid heeft.

•    Vzw’s kunnen bezittingen (eigendommen, onroerende goederen...) hebben, feitelijke verenigingen niet aangezien ze juridisch niet bestaan.

•    Vzw’s kunnen processen voeren. Dat kan erg belangrijk zijn als iemand het jeugdhuis schade heeft toegebracht.

 •    Vzw’s komen soms ook vlugger in aanmerking voor subsidies.

Nadelen

•    Het vzw-statuut houdt een aantal verplichtingen in op juridisch, boekhoudkundig en fiscaal vlak. Verplichtingen die de nodige opvolging vragen en dus als extra administratieve last kunnen beschouwd worden. Daarnaast is er een minimumstructuur verplicht (algemene vergadering + raad van bestuur) die een vlotte werking mogelijk in de weg staat.

•    Je statuten opstellen en laten publiceren in het Belgisch Staatsblad (kostprijs: € 147,50) kost geld. Ook de samenstelling van de Algemene Vergadering en de Raad van Bestuur (en elke wijziging) moet worden doorgegeven aan de griffie van de Rechtbank van Koophandel. Eventuele wijzigingen in statuten en de samenstelling van de Raad van Bestuur moeten eveneens gepubliceerd worden in het Belgisch Staatsblad, dit kost telkens € 112,32.

•    VZW's zijn ook onderworpen aan de 'jaarlijkse taks op VZW's'. Iedere vereniging zonder winstoogmerk moet elk jaar nagaan of het vermogen waarover ze op 1 januari beschikt een waarde heeft die de grens van 25.000 euro al of niet overschrijdt. Indien niet, bedraagt deze taks 0 euro.

3)    Een vzw stichten

De personen die de vzw willen oprichten, de stichters, stellen een tekst op. In deze tekst staat er wat het doel is van je werking, hoe je gaat samenwerken, hoe je lid kan worden… Deze tekst noemt men ‘statuten’. Deze statuten moeten wel een een aantal vermeldingen bevatten die de wet oplegt. De stichters van de vereniging moeten de statuten ondertekenen.

Deze statuten moeten worden voorgelegd en goedgekeurd door de eerste algemene vergadering (stichtingsvergadering). Je organiseert een stichtingsvergadering. Op de agenda van deze vergadering staan ten minste 2 agendapunten: goedkeuring van de statuten + verkiezing van de raad van bestuur. De aanwezigen moeten akkoord gaan met de statuten die worden voorgesteld en kiezen daarna de leden van de Raad van bestuur.

De statuten moet je in het Belgisch Staatsblad laten publiceren. Hier vind je een formulier voor oprichting van de VZW.

4)    Meer info?

Vlaams Studie-en documentatiecentrum voor vzw's (VSDC)

Griffie en rechtbank van Koophandel per gemeente